هفت صبح: امسال دو اثر تاریخی دیگر یعنی مسجد جامع اصفهان و گنبد قابوس در شهر گنبد کاووس در فهرست جهانی یونسکو به ثبت رسیدند تا ایران با هفت هزار سال تمدن دارای 14 اثر جهانی شود. هر چند سیزدهمین اثر جهانی ایران که باغ ایرانی است، نبوغ ایرانیان را در رشته باغ و محوطه سازی به نمایش گذاشته که خود شامل 9 باغ می شود.

اما ثبت آثار تاریخی در فهرست جهانی یونسکو چه سودی دارد؟ میراث جهانی یونسکو در حقیقت نام عهدنامه ای بین المللی است که در تاریخ 16 نوامبر 1972 میلادی به تصویب کنفرانس عمومی یونسکو رسید و موضوع آن حفظ آثار تاریخی، طبیعی و فرهنگی بشر است که اهمیت جهانی دارند و متعلق به همه انسان های جهان، فارغ از نژاد، مذهب و ملیت خاص هستند.

بر پایه این کنوانسیون کشورهای عضو یونسکو، می توانند آثار تاریخی، طبیعی و فرهنگی کشور خود را نامزد ثبت به عنوان میراث جهانی کنند. حفاظت از این آثار پس از ثبت در عین باقی ماندن در حیطه حاکمیت کشور مربوطه، به عهده تمام کشورهای عضو خواهد بود.

مکان های میراث جهانی ثبت شده در سازمان یونسکو، مکان هایی مانند جنگل، کوه، آبگیر، صحرا، بقعه، ساختمان مجموعه یا شهر هستند. بنابراین اگر یک اثر تاریخی در فهرست جهانی یونسکو به ثبت برسد امکان استفاده از قدرت مالی و تخصصی کشورهای عضو برای حفاظت از آن وجود دارد.

اما این سه سال پس از تصویب کنفرانس عمومی یونسکو در تاریخ چهارشنبه، 26 فوریه سال 1975 به کنوانسیون میراث جهانی یونسکو پیوست و در سال 1979 به طور همزمان سه اثر چغازنبیل، تخت جمشید و میدان نقش جهان را در فهرست جهانی یونسکو به ثبت رساند و با یک تاخیر 24 ساله چهارمین اثر ایران در سال 2003 در فهرست جهانی یونسکو به ثبت رسید و از آن به بعد تقریبا به صورت مرتب تری ایران یکی از آثار تاریخی شاخص خود را در این فهرست جهانی به ثبت رساند.

بم و منظر فرهنگی آن تنها اثر جهانی ایران است که در فهرست آثار جهانی در خطر قرار دارد. هر چند که بارها یونسکو ایران را تهدید کرده است که اگر برج اداری – تجاری جهان نما منظره میدان نقش جهان را مخدوش کند و یا اینکه مترو از زیر این میدان تاریخی بگذرد، نام این میدان نیز از آثار جهانی یونسکو خط خواهد خورد. همچنین استان های تاریخی اصفهان و فارس هر کدام با داشتن سه اثر جهانی استان هایی هستند که در صدر استان های کشور قرار دارند.

همه آثاری که نامزد ثبت جهانی هستند باید پیش از آن به ثبت ملی رسیده باشند. تاکنون 962 اثر در فهرست جهانی یونسکو به ثبت رسیده اند که در این تعداد، ایتالیا با 47 اثر، اسپانیا با 44 اثر و چین با 43 اثر جهانی در صدر قرار دارند.

1)سازه های آبی شوشتر